29 Aralık 2018 Cumartesi

İbn-i Haldun kimdir? İbn-i Haldun'un kısaca hayatı


İbn-i Haldun, 1332 yılında Tunus'ta dünyaya gelmiştir. Eğitimli bir aileye mensuptu. Ailesi uzun yıllar boyunca İspanya'da yaşamış, daha sonra Tunus'a yerleşmiştir.

Küçüklüğünden itibaren iyi bir eğitim almıştır. Din, matematik, tarih, hukuk, felsefe ve mantık dersleri aldı.

Hayatı boyunca çeşitli hükümdarların yanında görev yapmıştır. Tunus'ta devlet idaresinde çalıştıktan sonra Fas'a gitti. Burada, devleti yönetenlerin aynı zamanda dini lider olmasına itiraz ettiği için iki yıl hapis yattı.

Fas'ın ardından İspanya'ya gitti. Ünlü devlet adamlarıyla ilişkiler kurdu. 1382 yılında hacca gitti.

Devlet yönetimindeki işlerinin ardından çeşitli araştırmalar üzerine yoğunlaştı. Mısır'da bulunann El-Ezher Üniversitesi'nde dersler verdi.

İbn-i Haldun, 1406 yılında hayatını kaybetti.


Sosyolojinin öncüsü


İbn-i Haldun, Batılı yazarlar tarafından "tarihin felsefesini yapan" kişi ve "sosyolojinin öncüsü" olarak tanımlanmakta. [1]

İbn-i Haldun, çağdaş sosyoloji ile benzer olan birçok fikri içeren eserler üretti. Toplumun bilimsel olarak incelenmesine, ampirik araştırmaya ve toplumsal fenomenlerin nedenini aramaya bağlı kaldı. Çeşitli toplumsal kurumlara (örneğin siyaset ve ekonomi) ve onların birbirleriyle ilişkilerine büyük önem verdi. [2]

İbn-i Haldun'un tanınmasını sağlayan en önemli eseri, Kitabu'l İber adlı kitabına yazdığı giriş mahiyetindeki Mukaddime'dir.


Tarih anlayışı


İbn-i Haldun'a göre tarih, yalnızca geçmişte yaşananları aktaran bir bilim dalı değildir. Tarihi olayların nedenlerine ve detaylarına bakılması gerektiğini belirtmiştir.

İbn-i Haldun'a göre insan, sosyal bir varlıktır. Bu sebeple de toplum içinde yaşamaya mecburdur.

İbn-i Haldun, iklim koşullarının insanların karakterleri ve sosyal yaşantısı üzerinde etkili olduğunu savunur. Uygarlığın gelişmesi için en uygun iklimin aşırı soğuk ya da sıcak değil ılıman iklim olduğunu ifade etmiştir.


İbn-i Haldun'un eserlerinden bazıları

  • Mukaddime
  • Kitabu'l İber
  • Lubab'ul-Muhassal
  • Şifau's-Sail li-Tehzibi'l-Mesail
  • Kaside-i Bürde şerhi

Kaynakça

[1] Prof. Dr. Ayferi Göze, Siyasal Düşünceler ve Yönetimler, 16. Baskı, İstanbul, Beta Yayıncılık, 2016, s.99
[2] George Ritzer, Jeffery Stepnisky, Sosyoloji Kuramları, 1. Baskı, Ankara, De Ki Basım Yayım, 2014, s.4

25 Aralık 2018 Salı

Kemal Tahir'in Hayatı Kısaca



Ünlü romancı Kemal Tahir'in gerçek ismi İsmail Kemalettin Demir'dir. 1910 yılında İstanbul'da dünyaya gelen Kemal Tahir'in babası Yüzbaşı Tahir Bey, annesi Nuriye Hanım'dır. 

Babasının işinden ötürü eğitimini farklı yerlerde sürdürmek zorunda kaldı. Ailesi İstanbul'a taşınınca bugün Galatasaray Lisesi olarak bilinen Mekteb-i Sultani'ye başladı. Fakat okulu yarıda bırakmak zorunda kaldı.

Okulu yarıda bırakmasının ardından çeşitli işlerde çalıştıktan sonra 1932 yılında gazetecilik yapmaya başladı. Vakit ve Son Posta gazeteleri ile Geçit, Yedigün ve Karikatür dergilerinde çalıştı. Bir dönem de Tan gazetesinin yazı işleri müdürlüğünü yaptı.

1938 yılında kamuoyunda "Donanma Davası" olarak bilinen davanın sonucunda 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 12 yıl hapis yattıktan sonra çıkan afla birlikte özgürlüğüne kavuştu. Edebi çalışmalarını cezaevinde de sürdürmüştü. Daha sonra 6-7 Eylül olaylarının ardından yine tutuklandı. 6 ay hapis yattı. 

1965 yılında "Yorgun Savaşı", 1967 yılında ise "Devlet Ana" adlı romanı yayımlandı. "Devlet Ana" romanı ile Türk Dil Kurumu Roman Ödülü'nü kazandı. 

Kemal Tahir, 21 Nisan 1972 tarihinde geçirdiği bir kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. 

Kemal Tahir, edebiyatımızın en üretken yazarlarından birisidir. Köy edebiyatımızın önemli temsilcilerinden olan Kemal Tahir, eserlerinde yalın bir dil kullanmıştır.

Kemal Tahir'in Eserlerinden Bazıları

Devlet Ana
Yorgun Savaşçı
Esir Şehrin İnsanları
Kurt Kanunu
Yol Ayrımı
Hür Şehrin İnsanları
Körduman
Sağırdere
Karılar Koğuşu

Toplam Sayfa Görüntüleme Sayısı