Hobbes'un Toplum Sözleşmesi Kuramı


Toplum sözleşmesi kuramı, temel olarak kralın iktidarını sınırlandırmak amacıyla ortaya çıkmıştır. Bunun tam aksine Hobbes ise toplum sözleşmesi kuramını kralın iktidarını savunmak için kullanmıştır. 

Hobbes'ın toplum sözleşmesi kuramını anlayabilmek için tasvir ettiği doğa durumunu incelemek gerekir. Hobbes için doğa durumu herkesin herkesle savaştığı bir durumdur. Doğa durumundaki insanın "bencil", "çıkarcı" ve "anti-sosyal" olduğunu belirtir. Böyle bir dönemin gerçekten yaşanıp yaşanmadığının bir önemi yoktur, çünkü Hobbes devletin olmadığı bir durumda nasıl bir hayatın olacağının varsayımını yapmıştır. 

Hobbes, doğa durumunda savaşa yol açan nedenler arasında insanlar arasındaki eşitliği gösterir. Eşitlik güvensizliğe ve ardından da savaşa yol açar. Savaşa yol açan diğer bir neden ise insanların birbirlerine zarar verme isteğidir. İnsan doğasında daha fazla kudret elde etme arzusu vardır ve daha fazlasını elde etmeden de bunu güvence altına alamayacaktır. Doğa durumunda herkesin her şey üzerinde eşit hakkı vardır. Bu sebeple özel mülkiyet yoktur. 

Herkesin herkesle savaş durumunda olduğu bu düzende hiç kimse kendini güvende hissetmez. Hobbes'a göre insanları doğa durumundan çıkartmak için onları korku içinde tutacak ve ortak bir çıkara doğru yönlendirecek üstün bir güce ihtiyaç vardır. Bunun içinde herkesin bir diğer kişiyle sözleşme yapması ve bir kişiye veya gruba yetki vermesi gerekir. Sözleşme sadece bireyler arasındadır ve egemen, sözleşmenin bir tarafı değildir. Bu sebeple egemen herhangi bir yükümlülük altına girmemektedir. 


Yorumlar