Divan edebiyatı özellikleri kısaca maddeler halinde


Divan edebiyatı, 13. ve 19. yüzyıllar arasında Arap ve Fars kültürünün etkisiyle gelişen edebiyata verilen isimdir. Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinden sonra ortaya çıkmıştır. Divan edebiyatına çeşitli kaynaklarda "Yüksek zümre edebiyatı", "Klasik Türk edebiyatı", ve "Saray edebiyatı" gibi isimler de verilmektedir. Bu dönemde şairler eserlerini "Divan" adı verilen kitaplarda topladığı için "Divan edebiyatı" ismi kullanılmıştır. 

Divan edebiyatının özelliklerini kısaca ve maddeler halinde şöyle sıralayabiliriz:
  • Bu dönemin şiirlerinde ağır bir dil kullanılmış, söz sanatlarına bolca yer verilmiştir. Ayrıca şiirlerde Arapça ve Farsça kelimeler sıklıkla kullanılmıştır.
  • Anlama değil söyleyişe önem verilmiştir. "Kafiye göz içindir" anlayışı benimsenmiştir. 
  • Şiirde konu bütünlüğüne değil, beyit bütünlüğüne önem verilmiştir. Bu sebeple şiirlerde konuya ilişkin başlıklar yoktur. Her şiir nazım biçimine göre adlandırılmıştır. 
  • Şiirlerde aruz vezni kullanılmıştır.
  • Şiirlerde tam ve zengin kafiye kullanılmıştır. Ayrıca, eşanlamlı sözcükler de sıklıkla kullanılmıştır. 
  • Şiirlerde ağırlıklı olarak aşk, sevgi, tasavvuf ve tabiat konuları işlenmiştir. Yani soyut konular işlenmiştir.
  • Tüm şairlerce ortak kullanılan kalıplaşmış sözler kullanılmıştır. 
  • Gazel, kaside, mesnevi, rubai, tuyuğ ve şarkı gibi nazım biçimleri kullanılmıştır. 

Divan edebiyatı sanatçılarından bazıları

Divan edebiyatı sanatçılarından bazılarını şöyle sıralayabiliriz:

Mevlana: 1207 yılında Belh şehrinde dünyaya gelen Mevlana, Selçuklu Devleti Sultanı Alaeddin Keykubat'ın daveti üzerine ailesiyle birlikte Konya'ya yerleşti. Mesnevi, Divan-ı Kebir ve Mektubat gibi eserleri kaleme aldı. 

Fuzuli: Bağdat ve çevresinde yetişen Fuzuli, edebiyatımızın en büyük lirik şairi olarak kabul edilir. Önemli eserleri arasında Leyla ile Mecnun, Şikayetname ve Beng ü Bade yer almaktadır. 

Baki

Nabi

Nef'i

Nedim

Evliya Çelebi: 1611 yılında İstanbul'da dünyaya gelen Evliya Çelebi, 10 ciltten oluşan Seyahatname adlı eseri ile tanınmıştır.

Katip Çelebi

Yorumlar